Symbole miasta

Poniżej prezentujmy symbole Łukowa: herb, flagę, sztandar miasta, a także pieczęcie miejskie, łańcuchy Burmistrza Miasta Łuków oraz Przewodniczącego Rady Miasta Łuków.

Herb Łukowa

Stan badań nad herbem Łukowa przynoszą prace Mariana Gumowskiego oraz Henryka Seroki. Dodatkowa kwerenda archiwalne podjęta obecnie przyniosła dotarcie do trzech dokumentów Łukowa, lecz nie wnoszą one nowych ustaleń do sprawy wyglądu herbu miasta.

Przy ustalonych historycznych dokumentach Łukowa, a więc wójta Łukowa Stanisława z 1439 r. oraz burmistrza i rady miejskiej z lat 1567 i 1584, pieczęcie się nie zachowały. Pierwszy dokument, opieczętowany był pierwotnie najpewniej pieczęcią osobistą wójta, za czym przemawia koroboracja dokumentu, mówiąca o przywieszeniu do niego sigillum meum. Dwa dalsze dokumenty opieczętowane były pieczęcią miejską, lecz tylko przy jednym z nich zachowała się jej pozostałość w postaci odbitki po oderwanej pieczęci. Zatem źródłami dla herbu Łukowa pozostają opisy pieczęci sporządzone przez M. Gumowskiego, mówiące o niedźwiedziu wspiętym pod koroną w tarczy oraz pieczęć z końca XVIII w. zachowana w reprodukcji pracy Gumowskiego a także znana z odcisku kolekcjonerskiego z Muzeum Regionalnego w Łukowie. Niewiele wnosi słabo zachowana pieczęć Łukowa odciśnięta tłokiem sporządzonym najpewniej po roku 1505, omówiona w pracy o herbach miast małopolskich oraz w odnalezionym obecnie szczątkowym jej odciśnięciu podczas ponownej kwerendy. Nienajlepsze opracowania herbu Łukowa z II poł. XX w. publikowane w pracach M. Gumowskiego, A. Wanga i J. Plewako oraz z Miast polskich w Tysiącleciu, a także obecny herb miasta (ze zniekształconym kartuszem i słabej próby rysunkiem niedźwiedzia) pochodzący z okresu po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. skłaniać powinny do opracowania nowego wizerunku herbu. Dodać należy, że niepowodzeniem zakończyła się próba opracowania nowego herbu w 2009 r., odrzuconego przez radę miasta, nie bez pewnych racji, jako nazbyt odchodzącego od tradycji herbu Łukowa.

Projekt herbu Łukowa nawiązuje do miejscowej tradycji historycznej, według której niedźwiedź w herbie miasta jest pamiątką zdarzenia z czasów polowań królów Polski odbywanych w lasach łukowskich, według której król napotkał na swej drodze niedźwiedzia. Zdarzenie to upamiętniał nadany miastu herb. Prawdziwości tej tradycji nie potwierdzają żadne źródła historyczne, niemniej jednak podkreślenia wymaga fakt przechowania w lokalnej pamięci legendy o początkach miejskiego herbu. Źródła historyczne potwierdzają częste pobyty władców z dynastii Jagiellonów w Łukowie. Przez Łuków wiodła jedna z dwóch dróg, którymi królowie podążali z Krakowa i Korony do Wilna i na Litwę. Podczas pobytów w Łukowie królowie przebywali na zamku królewskim w Łukowie. Dla przykładu podać można, że w dokumencie króla Zygmunta I Starego z 1526 r. znajduje się stwierdzenie, że był on spisany na zamku królewskim w Łukowie (in curia regia in Lucow).

Projekt herbu, nawiązujący do miejscowej tradycji heraldycznej odchodzi od prezentacji wizerunku niedźwiedzia jako tzw. figury bojowej z 2009 r. Herb nawiązuje do tradycji o niedźwiedziu jako o zwierzęciu „łagodnym”.

Figura czarnego niedźwiedzia widnieje w tarczy czerwonej, o kształcie współcześnie stosowanej i zalecanej tarczy późnogotyckiej (z XV w.), zwanej tarczą hiszpańską. Przedstawienie korony nawiązuje do korony znanej z nielicznych historycznych wizerunków założyciela miasta króla Władysława II Jagiełły, zaczerpniętej z wizerunku króla z II poł. XV w. z Kaplicy Świętokrzyskiej w katedrze na Wawelu.

Flaga miasta

Projekt flagi przedstawia płat czerwony o proporcjach boków jak 5:8 z umieszczonym pośrodku godłem herbu (bez tarczy) oraz pas żółty poziomy u dołu płata o szerokości 1/10 płata (na wysokości 1/10 płata od dołu).

Forma flagi nawiązuje do historycznych chorągwi, także miejskich, które najczęściej przedstawiały płaty w barwie pola tarczy z umieszczanymi na nich godłami. Łuków jako miasto królewskie z pewnością posiadał własną chorągiew miejską, o której jednak przekazy historyczne nie zachowały się (są nieznane). Pas u dołu flagi może symbolizować rzekę Krznę, nad którą położony jest Łuków.

Według miejscowej tradycji historycznej, przywołanej w monografii Łukowa J. S. Majewskiego, w wodach tej rzeki miał być ocalony przywilej lokacyjny Łukowa króla Władysława II Jagiełły z 1403 r., wrzucony do niej w skrzynce miejskiej podczas pożaru miasta w 1534 r. Tradycja ta ma potwierdzenie w źródłach historycznych. W przywileju króla Zygmunta I Starego z 1534 r., znajduje się wzmianka o ocaleniu przywileju lokacyjnego od spalenia w wielkim pożarze miasta, przez wrzucenie dokumentu do wody przez jednego z rajców miejskich. Dodajmy obecnie, że przywilej lokacyjny z 1403 r. ocalony przez rajcę łukowskiego z pożaru w 1534 r., przechowywany w archiwum spłonął w 1944 r. podczas powstania warszawskiego.

Sztandar miasta

Płat prawy koloru białego (ecru) przedstawia pośrodku tarczę czerwoną w formie kartusza z XVI w. z godłem jak w herbie miasta. Kartusz nawiązuje do pieczęci wielkiej koronnej z czasów króla Zygmunta II Augusta, władcy, który obdarzył Łuków licznymi przywilejami.

Pieczęć o której mowa widnieje przy przywileju z 1555 r. w którym król potwierdzał prawa i przywileje Łukowa nadane przez jego poprzedników. Ponad kartuszem i poniżej niego widnieje złocisty napis MIASTO ŁUKÓW. W obramowaniu płata widnieje również złocisty motyw zdobniczy nawiązujący do dekoracji przywileju dla Łukowa króla Zygmunta I Starego z 1534 r., wywiedzionym od zdobnej litery inicjalnej inwokacji rozpoczynającej dokument (In nomine domini amen).

Druga strona sztandaru, z wizerunkiem Orła, przedstawia płat biały obwiedziony złocistym obramowaniem z wykorzystaniem motywu zdobniczego z przywileju dla Łukowa z 1534 r., z Orłem w polu tarczy czerwonej, a także ze złocistą dewizą „BÓG-HONOR-OJCZYZNA”, z tym, że dwa wyrazy widnieją powyżej tarczy, a trzeci poniżej niej.

Głowica metalowa sztandaru jest koloru srebrzystego. Projekt głowicy sztandaru przedstawia Krzyż Jagielloński jako znak dynastyczny królów Polski z dynastii Jagiellonów. Za panowania władców tej dynastii miasto zostało najpierw założone, następnie rozbudowane i kilkakrotnie odbudowane po pożarach, obdarzone licznymi przywilejami, wydawanymi w latach: 1403, 1425, 1455, 1503, 1505, 1513, 1517, 1526, 1530 (trzy przywileje), w 1534, 1535, 1539, 1555 (trzy przywileje), dwa w roku 1561. Troską o miasto odznaczyli się królowie po trzykrotnym spaleniu się miasta w I połowie XVI w.

Pieczęcie miejskie

Pieczęcią urzędową Miasta Łuków z herbem miasta, zwaną dalej pieczęcią Łukowa z herbem miasta, jest okrągła pieczęć metalowa o średnicy 36 mm z wizerunkiem niedźwiedzia i korony ustalonym dla herbu Łukowa, z napisem w otoku rozpoczętym krzyżykiem u góry pieczęci MIASTO ŁUKÓW.

Pieczęcią urzędową Burmistrza Łukowa z herbem miasta, zwaną dalej pieczęcią Burmistrza z herbem miasta, jest okrągła pieczęć metalowa o średnicy 36 mm z wizerunkiem niedźwiedzia i korony ustalonym dla herbu Łukowa, lecz bez tarczy herbowej, z napisem w otoku rozpoczętym krzyżykiem u góry pieczęci BURMISTRZ ŁUKOWA.

Pieczęcią urzędową Przewodniczącego Rady Miasta Łukowa z herbem miasta, zwaną dalej pieczęcią Przewodniczącego Rady z herbem miasta, jest okrągła pieczęć metalowa o średnicy 36 mm z wizerunkiem niedźwiedzia i korony ustalonym dla herbu Łukowa, bez tarczy herbowej, z napisem PRZEWODNICZĄCY RADY MIASTA ŁUKÓW.

Łańcuch Burmistrza Miasta Łuków

Łańcuch Burmistrza Miasta Łuków jest koloru złocistego i składa się z medalionu z herbem Łukowa w tarczy o kształcie jak na sztandarze Łukowa, oraz łańcucha złożonego z dwudziestu jeden ogniw, tworzonych przez plakiety nawiązujące do medalionu z herbem Łukowa oraz motywu zdobniczego sztandaru Łukowa.

Powyżej medalionu znajdują się trzy ogniwa figuralne, ogniwo środkowe z Orłem Białym w kształcie z czasów panowania Władysława II Jagiełły, flankowane dwoma ogniwami z tzw. cyframi królewskimi, od prawej (lewej dla patrzącego) z monogramem S króla Zygmunta I Starego umieszczonym pod koroną królewską zamkniętą, od lewej (prawej dla patrzącego) z monogramem SA króla Zygmunta II Augusta umieszczonym pod królewską koroną zamkniętą. Na prawo oraz na lewo od ogniw figuralnych znajduje po osiem ogniw łączących z ażurowymi wycięciami, zakończone ogniwem figuralnym z herbem Łukowa według wzoru z lat 1918-2018. Na odwrotnych stronach ogniw łańcucha umieszczane będą grawerowane napisy upamiętniające kolejnych burmistrzów Łukowa, obejmujące imię i nazwisko oraz daty roczne sprawowania urzędu.

Łańcuch Przewodniczącego Rady Miasta

Łańcuch Przewodniczącego Rady Miasta Łuków jest koloru srebrzystego i składa się medalionu oraz ogniw łańcucha o kształcie jak w łańcuchu Burmistrza. Składa się z medalionu z herbem Łukowa w tarczy o kształcie jak na sztandarze Łukowa, oraz łańcucha złożonego z dwudziestu jeden ogniw, tworzonych przez plakiety nawiązujące do medalionu z herbem Łukowa oraz motywu zdobniczego sztandaru Łukowa.

Powyżej medalionu znajdują się trzy ogniwa figuralne, ogniwo środkowe z Orłem Białym w kształcie z czasów panowania Władysława II Jagiełły, flankowane dwoma ogniwami z tzw. cyframi królewskimi, od prawej (lewej dla patrzącego) z monogramem S króla Zygmunta I Starego umieszczonym pod koroną królewską zamkniętą, od lewej (prawej dla patrzącego) z monogramem SA króla Zygmunta II Augusta umieszczonym pod królewską koroną zamkniętą. Na prawo oraz na lewo od ogniw figuralnych znajduje po osiem ogniw łączących z ażurowymi wycięciami, zakończone ogniwem figuralnym z herbem Łukowa według wzoru z lat 1918-2018.

Na odwrotnych stronach ogniw łańcucha umieszczane będą grawerowane napisy upamiętniające kolejnych przewodniczących Rady Miasta, obejmujące imię i nazwisko oraz daty roczne sprawowania urzędu.